Jan Lutyński  
ur.1921 w Płocku, zmarł 1988 w Łodzi, profesor socjologii Uniwersytetu Łódzkiego.
Żołnierz AK, od 1942 w partyzantce (wileńszczyzna). Po szturmie na Ostrą Bramę (1944) i odmowie złożenia przysięgi na wierność Armii Czerwonej - więzień sowieckiego łagru (1944 - 1946).
Obrońca i inspirator niezależnej myśli oraz inicjatyw naukowych.
Od 1957 r członek Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Socjologicznego.
Po Marcu 1968 bronił represjonowanych studentów (m.in. J.Śreniowskiego).
Od 1980 r członek "Solidarności".
W czasie strajku studentów Łodzi (1981) doradca Komitetu Strajkowego. Negocjator podczas rozmów studentów z władzami uczelni oraz podczas rozmów z przedstawicielami rządu w Warszawie.
Bliskie kontakty z Markiem Edelmanem i przywódcami łódzkiej "S" (Jerzym Kropiwnickim, Andrzejem Słowikiem - dyskusje, doradztwo).
Zorganizował i prowadził (1980-1988 - spotkania we własnym mieszkaniu, czasem siedzibie IFiS PAN) dwa niezależne, interdyscyplinarne seminaria o tematyce społecznej (np. fenomen "Solidarności", realny socjalizm ):
a) dla opozycyjnego środowiska naukowego i zainteresowanych problematyką
działaczy (bywał Marek Edelman i Jacek Kuroń).
b) seminarium skupiające profesorów różnych specjalności - analizy, ekspertyzy (powiązania z DiP).
Zorganizował badania socjologiczne nad strajkiem studentów Łodzi
(opracowanie wydane przez PTS w 1988r.)
Wykładowca Uniwersytetu Trzeciego Wieku i wszechnicy w kościele o.o. Jezuitów.
W latach 1983-1986 członek Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa, skupiającej niezależną profesurę. Autor listu otwartego do władz w sprawie cenzury.
W stanie wojennym inwigilowany, nachodzony w mieszkaniu przez oficerów SB (major, pułkownik) - rozmowy ostrzegawcze.
Zakaz wydania książki. Zakaz wyjazdów za granicę.
Źródła: wywiad (bsz)